सोशल मीडिया मराठी निबंध | Social Media Essay In Marathi |

सोशल मीडिया - फायदे व नुकसान निबंध

आज माणसाच्या जीवनात सोशल मीडियाचा असणारा सहभाग आणि त्याचे फायदे व नुकसान या सर्वांचा आढावा आपल्याला माहित असणे आवश्यक आहे. विद्यार्थ्यांना हा विषय आणखी व्याप्त पद्धतीने जाणून घेणे गरजेचे आहे. शालेय जीवनात असताना संवादाचे माध्यम म्हणून सोशल मीडियाचा किती उपयोग आहे आणि असला पाहिजे, त्यादृष्टीने सोशल मीडिया निबंध ( Social Media Essay In Marathi) लिहायला लावतात.

हा निबंध लिहताना थोडी काळजी घ्यावी कारण या विषयाची परिपूर्ण माहिती असणे गरजेचे आहे. काहीही काल्पनिक विस्तार करणे टाळावे. चला तर मग पाहुया, “सोशल मीडिया” या विषयावर निबंध लेखन अगदी सोप्या पद्धतीने कसे काय करू शकाल!

सोशल मीडिया – फायदे व नुकसान निबंध ! Social Media Marathi Nibandh |

प्रसार माध्यमे आणि तंत्रज्ञान यांचा विकास जसजसा होत चालला आहे तसतसे आपण अवगत आणि विकसित होत चाललो आहे. विकासाची संकल्पना वैज्ञानिक दृष्टिने मांडणे हे सर्वस्वी बरोबर नाही. अस्तित्व आणि निसर्ग यांचा देखील विचार करणे तेवढेच आवश्यक ठरते. सोशल मीडिया हि काही वैश्विक समस्या नाही परंतु तिचा अतिरेक प्रत्येक व्यक्तीसाठी नुकसानदायक ठरू शकतो.

व्यक्तिगत स्तरावरून वर उठून सामाजिक बांधिलकी राखणे आणि त्यामुळे संवाद साधणे गरजेचेच आहे. असा संवाद हा कधी वाद असू नये. समाजाचा कुठलाच घटक त्याद्वारे दुखावला जाऊ नये. जेवढ्या संस्था आणि व्यक्ती प्रसारमाध्यम क्षेत्रात आहेत त्यांच्याद्वारे सर्व समाजातील सर्व घटक एकत्र येऊ लागले आहेत. संपूर्ण जग एका व्यासपीठावर आलेले आहे. याचा उपयोग फक्त एखादी समस्या निराकरण आणि निव्वळ मनोरंजन यासाठी झाला पाहिजे.

सोशल मीडिया हे आज टेलिव्हिजनपेक्षा प्रभावी माध्यम ठरत आहे. इंटरनेटचे जाळे सर्व जगभरात पसरले असताना त्या इंटरनेटचा वापर प्रत्येक व्यक्ती करू लागला आहे. मोबाईल आणि संगणक ही माध्यमे त्यासाठी प्रभावी आहेत ज्यांचा उपयोग आज सर्रास सर्वजण करू लागले आहेत. विविध वेबसाइट्स आणि सॉफ्टवेअर या माध्यमावर उपलब्ध आहेत.

सोशल मीडिया हा शब्द मागील दशकात उदयास आला. कुठलीही गोष्ट किंवा स्वतःचे मत हे सहजरीत्या व्यक्त करता येऊ लागले. लोकांची, समाजाची कम्युनिटी होऊ लागली. शारीरिकदृष्ट्या एकत्र येऊन समस्या निराकरण करण्यासाठी सोशल साईट्सचा वापर होऊ लागला. वेळ आणि पैसा यांची मोठ्या प्रमाणावर बचत होऊ लागली.

माहितीचे आदानप्रदान झपाट्याने होऊ लागले त्यासाठी व्हिडिओ व टेक्स्ट ब्लॉग्स तयार होऊ लागले. स्वतःचे मत किंवा माहिती दुसऱ्या देशातदेखील पोहचवण्याची किमया या सोशल साईट्सद्वारे शक्य होऊ लागली आहे. बातम्या, पुस्तके, चित्रपट सर्वकाही सहज उपलब्ध होऊ लागले. ज्ञानाचे एक मोठे भांडार लोकांसमोर उपस्थित झाले. प्रत्येक जण आपल्या आवडीनुसार सोशल मिडियाचे क्षेत्र निवडू लागला.

तुम्ही सकाळी उठायचं आणि मोबाईल हातात घ्यायचा. आपोआप तुम्हाला हवे ते मनोरंजन आणि हवी ती कोणत्याही क्षेत्रातील माहिती सहज मोबाईल स्क्रीनवर ओपन होऊ शकते. पण अशा तंत्रज्ञानाचे आणि विशेषकरून सोशल साईट्सचे फायदे आणि नुकसान देखील जाणून घेतले पाहिजेत नाहीतर एका वैज्ञानिक विकासात मानवी क्षमतांचा पूर्ण विनाश होऊन जाईल.

सोशल मीडियामुळे सर्व समाज, लोक एकत्र आले. विचारांची आणि संस्कृतीची देवाणघेवाण शक्य झाली. देशातील व्यक्ती जगात कुठल्याही व्यक्तीशी सहज मैत्री करू लागला. मानवी आणि नैसर्गिक समस्यांचे निराकरण होऊ लागले. एका विचारांचे लोक भारावून जाऊन ग्रुप बनवू लागले मग कृतीसाठी देखील एकत्र येऊ लागले. राजकीय व्यक्ती, अभिनेते, सामाजिक संस्था असे सर्वजण सोशल मीडियावर कार्यरत झाले त्यामुळे त्यांची लोकांपर्यंत झेप वाढली. आपले मत सर्वदूर पसरवता येऊ लागले.

वरील फायदे वरवरचे आहेत जर तुम्ही फक्त सोशल साईट्सचा वापर मनोरंजनासाठी करत असाल. असे मनोरंजन मग वेळखाऊ देखील ठरू शकते. पूर्ण दिवस लोक मोबाईल आणि संगणकावर बसून असतात. त्यामुळे आरोग्य धोक्यात येऊ शकते. डोळ्यांचे विकार, पाठदुखी, डोकेदुखी असे विकार जडू शकतात. सोशल मीडिया जास्त फोफावल्यामुळे चुकीच्या बातम्या आणि अफवा यांचा ऊत येऊ लागला आहे. लहान मुले तर संस्कारित न होता मनोरुग्ण होऊ लागली आहेत.

शांतता आणि स्थैर्य या सोशल मीडियामुळे धोक्यात आले आहे. सामाजिक अस्थिरता जाणवू लागली आहे. लोक कृतीपेक्षा मतांवर जास्त भरवसा ठेऊ लागली आहेत. सामाजिक व वैयक्तिक समस्या निराकरण, शिक्षण किंवा थोडीशी करमणूक असा उद्देश जर ठेवला तर काही चुकीचे नाही परंतु त्याव्यतिरिक्त तासनतास जर चॅटिंग, व्हिडिओ बघत बसलात तर मात्र मानसिक स्थिरता गमावून बसाल. त्यामुळे अतिरेक होऊ न देता नियंत्रित गरजेपुरता सोशल मीडियाचा वापर फायदेशीर ठरेल.

तुम्हाला सोशल मीडिया निबंध (Social Media Essay in Marathi) कसा वाटला? याबद्दल नक्की कमेंट करा. तुमचा आणखी काही अभिप्राय असल्यास जरूर कळवा… धन्यवाद!

माझे कुटुंब मराठी निबंध ! My Family Essay In Marathi |

Majhe Kutumb Marathi Nibandh

स्वतःचे पालक हेच आपले कुटुंब असते. एका घरात राहणाऱ्या व्यक्ती ह्या नात्यांनी बांधलेल्या असतात. त्यामुळेच त्यांचे सहजीवन हे सुंदर बनत असते. असे प्रत्येकाचे कुटुंब प्रत्येकाला प्रिय असते. स्वतःच्या कुटुंबाबद्दल सर्व माहिती असणे तसेच राहणीमान आणि दिनचर्या या सर्वांची चर्चा माझे कुटुंब या निबंधात करायची असते.

विद्यार्थ्यांना प्राथमिक शाळेत असताना हा निबंध लिहावा लागतो. प्रत्येक कुटुंब सदस्याची वैयक्तिक माहिती आणि तो कुटुंबासाठी काय करतो याचे विश्लेषण या निबंधात करायचे असते. माझे कुटुंब निबंध ( My Family Essay In Marathi ) म्हणजे कुटुंबातील एकत्र सदस्यांची कर्तव्ये जाणवून देणारा निबंध आहे. चला तर मग जाणून घेऊ कसा लिहायचा हा निबंध !

महत्वाचे मुद्दे – Important Points :

• घर आणि कुटुंब सदस्य माहिती
• वास्तववादी दिनक्रम
• सर्वांचा कुटुंबातील सहभाग
• कुटुंबातील नैतिक मूल्ये आणि संस्कार
• खेळ, मज्जा करणे, एकत्र फिरायला जाणे अशा घटना.

खाली दिलेला निबंध हा कल्पनात्मक आहे. सर्व नावे काल्पनिक आहेत. तुम्ही त्यांचा आधार घेऊन स्वतः बद्दल माहिती लिहू शकता….

माझे कुटुंब निबंध | Majhe Kutumb Marathi Nibandh |

माझे नाव केशव अनंत पाटील आहे. मी आनंदनगर शहरात राहतो. तेथे आमचे सर्व नातेवाईक देखील राहतात. माझे कुटुंब एकत्र कुटुंब आहे आणि कुटुंबात एकूण चौदा सदस्य आहेत. माझे आजी – आजोबा, त्यांची तीन मुले, तीन सूना, त्या तीन मुलांची प्रत्येकी दोन – दोन मुले असे आमचे खूप मोठे कुटुंब आहे. आमचे घर म्हणजे एक प्रशस्त वास्तू आहे.

मला तीन भाऊ आणि दोन बहिणी आहेत. मी आमच्या कुटुंबात सर्वात मोठा मुलगा आहे. माझ्यापेक्षा माझे भाऊ – बहीण लहान असल्याने मला थोडे जबाबदारीने वागावे लागते. माझे आजोबा पूर्वी गावी शेती करत असत. त्यांना शेतीची खूप आवड आहे. पूर्वी माझे वडील आणि दोन चुलते हेही गावीच राहत असत. त्यांचे शिक्षण देखील गावीच झालेले आहे.

आता पाच वर्षांपूर्वी माझे वडील आणि दोन चुलत्यांनी मिळून हे नवीन मोठे घर बांधले आणि आजी – आजोबांनाही आमच्यासोबत राहण्यासाठी घेऊन आले. माझे वडील शिक्षक आहेत आणि दोन्ही चुलते कापडाचा व्यवसाय करतात. माझे वडील आणि दोन चुलते यांचे नेहमीच एकत्र राहण्याचे स्वप्न होते. ते स्वप्न आता आम्ही सर्वजण जगत आहोत.

माझी आई घरकाम करते. तिला गायनाची आणि वाचनाची प्रचंड आवड आहे. तिची कामे दिवसभर संपत नाहीत. घरकाम झाल्यावर तिने तिचे छंद सांभाळले आहेत. माझे वडील खूप करारी स्वभावाचे आहेत. त्यांना घरात नेहमी शिस्त आवडते. वडील शिक्षक असल्याने शिक्षणाचे संस्कार माझ्यावर आणि सर्व भावंडांमध्ये रुजलेले आहेत. आम्हीही वाचन आणि अभ्यासात निपुण बनलो आहोत.

सकाळी उठल्याबरोबर प्रातःविधी उरकल्यानंतर घरी सर्वांनाच प्रार्थना म्हणावी लागते. प्रार्थना झाल्यावर आपापले जेवण, नाश्ता उरकून आपापल्या कामात सर्वजण व्यस्त होऊन जातात. आम्ही मुले शाळेत जातो. दिवसभर जे काही काम आहे ते प्रामाणिकपणे करायचं हा आणखी एक नियम आहे. आम्ही शाळेतून घरी गेल्यावर एकत्र एक तास खेळायचे आणि नंतर अभ्यासाला बसायचे असा उपक्रम असतो.

रात्रीचे जेवण झाल्यानंतर सर्व कुटुंबीय एकत्र दिवसभराच्या गप्पा मारत बसतात. आजी आम्हाला गोष्ट सांगते. गोष्ट ऐकता ऐकताच मी तर झोपूनच जातो. माझी लहान बहिण कुसुमला गोष्टी ऐकायला खूप आवडते. सकाळी उठल्यावर तीच आम्हाला राहिलेली गोष्ट सांगते. आम्हा भावंडात नेहमी भांडणे होत असतात पण भांडणानंतर आजोबा आम्हाला व्यवस्थित समजावून सांगतात. घरातील वातावरण शिस्तीचे असल्याने आम्हीच आपोआप शांत होऊन जातो.

माझ्या कुटुंबातील सदस्य नेहमी खेळीमेळीत जगत असतात. सर्वजण हास्यविनोद करण्यात पटाईत आहेत. कधीकधी सुट्टीत माझे वडील आणि आजोबा बुद्धिबळ खेळतात. मला तर काही समजत नाही पण ते तासनतास एकत्र बसलेले असतात. आम्ही सुट्टीत क्रिकेट आणि कॅरम खेळतो. आई आम्हा सर्वांना गायनही शिकवते. आठवड्यातून एकदा तरी आम्ही सर्वजण मिळून बागेत फिरायला जातो.

कुटुंबाबद्दल थोडक्यात सांगायचे झाल्यास एक संस्कारक्षम असे माझे कुटुंब आहे. आजोबा आणि आजी हे दोन खंबीर स्तंभ आमच्या कुटुंबाला लाभलेले आहेत. तसेच सर्वजण शिस्तप्रिय असल्याने वादविवाद जास्त होत नाहीत. एकत्र राहताना पाळावे लागणारे सर्व नियम सगळेच पाळतात त्यामुळे हसतखेळत आम्ही जगत राहतो. आमचे भविष्य आणि जीवन घडवण्यासाठी माझे कुटुंब सदैव तत्पर असते.

तुम्हाला माझे कुटुंब मराठी निबंध ( My Family Essay In Marathi ) कसा वाटला? नक्की कमेंट करून कळवा…धन्यवाद!

शिस्तीचे महत्त्व मराठी निबंध ! Discipline Essay In Marathi |

शिस्तीचे महत्त्व मराठी निबंध

जीवनात शिस्त खूप महत्त्वाची आहे. शिस्त जर अंगी बाणवली तर आयुष्यात एक सुसंगतता दिसून येते. शिस्तीचे महत्त्व जेवढ्या लवकर कळून येईल तेवढाच आयुष्यातील संघर्ष कमी होणारा असतो. शिस्त जीवनात असल्याने काय काय प्राप्त होऊ शकते तसेच कितीतरी व्यर्थ कामे टाळली जातात हे कळून येते. विद्यार्थीदशेत असताना शिस्तीचे महत्त्व निबंध (Discipline Essay In Marathi) त्यासाठीच लिहावा लागतो.

हा निबंध लिहताना तुमचे ज्ञान प्रगाढ असणे आवश्यक आहे. काल्पनिक विस्तार आणि अतिशयोक्ती न करता हा निबंध लिहावा लागतो. हा निबंध लिहण्यासाठी अतिरिक्त सामान्य ज्ञान असणे आवश्यक आहे. चला तर मग पाहूया कसा लिहू शकता, “शिस्तीचे महत्त्व” हा निबंध!

शिस्तीचे महत्त्व निबंध! Importance Of Discipline Essay In Marathi |

शाळेत गेला की विद्यार्थी घडला किंवा कामावर गेला की चांगला माणूस झाला असा सहजासहजी अर्थ आपण करू शकत नाही. विद्यार्थी किंवा शिष्य असणे म्हणजे विविध गुणांची जोपासना करणे गरजेचे असते. माणूस हा आयुष्यभर शिकतच असतो, हे वाक्य एकदम बरोबर आहे. ज्या व्यक्तीने शिस्त आणि सातत्य कायम राखले तो आयुष्यभर विद्यार्थीच असतो.

जीवनाच्या कुठल्याच टप्प्यावर आपण शिकत नाही असे होत नाही. शाळेतल्या शिक्षणानंतर अनुभवाचे शिक्षण चालू होते. तेव्हा लहानपणापासून जोपासलेले गुण उपयोगात येत असतात. कोणता व्यक्ती कुठल्या गुणांनी किंवा कलेने समृद्ध असेल ते सांगता येत नाही परंतु एकदा आपल्या अंगातील कला समजली की त्यानंतर सर्वात महत्त्वाची ठरते ती म्हणजे शिस्त!

व्यक्ती कोणतेही काम करत असो, शिस्त जर बाळगली तर तो व्यक्ती संयमी आणि शांत बनत जातो. शिस्त नियमित घडवून आणण्यासाठी सातत्यही तेवढेच महत्त्वाचे ठरते. शारीरिक आणि मानसिक सुदृढता तेव्हा उपयोगी पडते. शिस्त हा गुण प्रत्येक दिशेने आपल्या जीवनात आला पाहिजे. प्रथमतः शिस्त कशी काय अंगी बाणवली जाते ते पाहूया.

सैनिक किंवा खेळाडू असतात, सर्वप्रथम त्यांना शारीरिक परिश्रम करायला लावतात तेही वेळेनुसार! कारण शरीराची कणखरता वारंवार परिश्रम केल्याने येत असते. तसेच त्यांना अडचणीच्या वेळी चांगले प्रदर्शन करून दाखवायचे असते त्यावेळी मानसिक सक्षमता कामी येते. मानसिक सक्षमता जीवनात येण्यासाठी विविध अडचणींचा आणि बिकट परिस्थितीचा सामना करणे आवश्यक ठरते. जीवनात शारीरिक किंवा मानसिक सुदृढता येण्यासाठी शिस्त आवश्यक आहे.

सकाळी लवकर उठणे, व्यायाम करणे, कामात थोडासुद्धा आळस न दाखवणे, सर्व कामे वेळच्या वेळी करणे असे काही नियम त्यांना पाळावे लागतात. हे सर्व नियम पाळणे म्हणजेच शिस्त! अशा शिस्तीची सवय स्वतःला लागल्यावर आळस, आजार आणि टाइमपास हे जवळसुद्धा फिरकत नाहीत. एक सुंदर आणि व्यवस्थित कारकीर्द फक्त शिस्तीमुळे शक्य आहे.

जीवन हे जगण्यासाठी मिळालेले आहे. आपण वेळ आणि ऊर्जा एवढ्या व्यर्थ कामात वाया घालवत असतो की ज्याचा काही हिशोबच नाही. वेळेनुसार सर्व कामे झालीच पाहिजेत आणि त्यासाठी ऊर्जा खर्च झाली पाहिजे. आपली सर्व कामे बरोबर विरुद्ध दिशेने चाललेली असतात. सकाळी उशिरा उठणे, सर्व दिवस बडबड आणि टाइमपास करत घालवणे, यामुळे जीवन सफल तर बनत नाहीच शिवाय काही काळ उलटल्यानंतर जीवनाची असफलता छळू लागते.

जीवन सर्वांना समान संधी देत असते. त्यामुळे स्वतःची संधी ओळखून शरीराला आणि मनाला शिस्त लावून घ्या. आळसात आयुष्याची महत्त्वपूर्ण वर्षे उलटल्यानंतर मनात एक बेचैनी निर्माण होते ज्यामुळे व्यसन आणि वाईट सवयी जडतात. अशा वाईट सवयींचा परिणाम म्हणून आपले कुटुंब, नातेवाईक हेदेखील आपल्यामुळे त्रस्त होतात. त्यामुळे जेवढ्या लवकर शक्य होईल तेवढ्या लवकर शिस्तीचा नियम स्वतःला लावून घ्या.

शिस्तीचे महत्व जाणून घेण्यासाठी फायदे आणि नुकसान यांचीच चर्चा करावी लागते. शिस्तीचे फायदे म्हणजे सुंदर, सुखी आणि आनंदी जीवन! सुरुवातीला शिस्त लावताना थोडा त्रास होईल खरा पण आयुष्यभराचा आनंद तुम्ही तुमच्यासाठी शिस्तीतून निवडत असता. याउलट शिस्तीचे नुकसान म्हणजे क्षणिक सुखाचा पाठलाग, त्यातून निर्माण होणारे दुःख आणि जीवनात व्यर्थता जाणवणे! त्यासाठी कोणत्याही क्षेत्रात तुम्ही कार्यरत असा, शिस्त महत्त्वाची आहेच.

तुम्हाला शिस्तीचे महत्त्व मराठी निबंध (Discipline Essay In Marathi) कसा वाटला ? नक्की कमेंट करून कळवा…धन्यवाद!

निसर्ग मराठी निबंध | निसर्गाचे उपकार | Nature Essay In Marathi |

Nature Essay In marathi

निसर्ग (Nature) ही संकल्पना खूप विस्तारपूर्ण आहे. स्वतःचे अस्तित्व आणि आपल्या सभोवतालच्या वातावरणाशी आपला संबंध खूप खोल आहे त्यामुळे निसर्गाशी लहानपणापासून मेळ बसला पाहिजे. निसर्ग आपल्या सर्वांचा आवडता बनला पाहिजे तरच आपण त्याची काळजी घेऊ शकू! याचे ज्ञान येण्यासाठी निसर्ग निबंध ( Nature Essay In Marathi ) लिहणे अपेक्षित असते.

निबंध लिहताना निसर्गाचा आणि मानवाचा संबंध दर्शवणे आणि जास्त काल्पनिक विस्तार न करणे गरजेचे आहे. मुद्देसूद वाक्यरचना असली पाहिजे आणि कुठल्याच मुद्द्यात अतिशयोक्ती करायची नाही. चला तर मग पाहूया, कसा लिहू शकता “निसर्ग” या विषयावर निबंध!

निसर्ग निबंध | Nisarg Marathi Nibandh |

जे जे मानवनिर्मित नाही त्याला आपण निसर्ग म्हणू शकतो. पाणी, हवा, अग्नी, पृथ्वी आणि आकाश ही तत्त्वे निसर्गात आढळतात. त्यांचे स्त्रोत वेगवेगळे आहेत. जसे नद्या, समुद्र, डोंगर, जमीन, सूर्य, झाडे जे जे आपल्याला आसपास डोळ्यांनी दिसते आणि दिसत नाही त्या सर्वांचा मिळून निसर्ग तयार होतो. अशी एक व्याप्त व्याख्या निसर्गाची करता येईल.

पृथ्वी वर्तुळाकार दिशेत स्वतःभोवती आणि सूर्याभोवती फिरत आहे. आपल्याला जे दिवस रात्र जाणवतात ते खऱ्या अर्थाने पृथ्वी सूर्याभोवती आणि स्वतःभोवती फिरत आहे. पृथ्वीवर एक जीवनदायी वातावरण आहे ज्यामध्ये खूप सारे घटक समाविष्ट आहेत. पाणी आणि हवा हे त्यामध्ये मुख्य जीवनदायी घटक म्हणता येतील. त्यांची उपलब्धता ही निसर्ग नियमानुसार होत असते. माणूस, प्राणी, झाडे, जे जे सजीव पृथ्वीवर आहेत ते एकमेकांशी आणि पर्यायाने निसर्गाशी जोडलेले आहेत.

हवा आणि पाणी सर्वांना आवश्यक आहे. तसेच जगण्यासाठी म्हणजे जीवन गतिमान ठेवण्यासाठी अन्न आवश्यक आहे. याव्यतिरिक्त अग्नी आणि आकाश ही तत्त्वे जीवनाला सांभाळून आहेत. पृथ्वीला अनेक उर्जाबले सांभाळून आहेत. एकत्र जीवन आणि निसर्ग समजणे खूप कठीण आहे तरी आपण सभोवतालचे वातावरण म्हणजे निसर्ग समजतो की ज्याद्वारे आपले जीवन गतिमान आहे.

आता मानवी जीवन आणि निसर्ग यांचा संबंध आपण पाहूया. निसर्गात वेगवेगळे ऋतु असतात, त्यानुसार आपल्या शेजारील वातावरण आणि हवामान बदलत असते. पाऊस पडतो, ऊन असते, थंडी जाणवते हे सर्व बदल जगण्यासाठी आवश्यकच आहेत. तसेच पाण्याची गरज आणि हवा शुद्धीकरण यासाठी निसर्गचक्र आहे ज्याद्वारे पृथ्वीवर फिरून फिरून पाऊस पडत असतो तसेच वातावरणात हवेचे थर आहेत ज्यामुळे आपल्याला आवश्यक असणारी हवा आपण श्वास म्हणून घेऊ शकतो.

अग्नीची गरज ही नंतर निर्माण झाली आणि आपण अन्न शिजवून खाऊ लागलो. अन्न निर्मिती आपण शेती आणि झाडे यांमार्फत करू लागलो. झाडांचा आपल्या जीवनात अमूल्य असा वाटा आहे. झाडे ऑक्सिजन बाहेर सोडतात ज्याचा वापर आपल्याला श्वास घेताना होतो. तसेच शेतात पिकणारे कच्चे धान्य आपण अन्न म्हणून वापरतो. सर्वांना जीवनदायी ठरणारे पाणी हे आपल्याला नद्या आणि समुद्रामार्फत मिळत असते.

निसर्ग हा माणसाच्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी पुरेसा आहे. पण जेव्हापासून उद्योग आणि विज्ञान हे माणसाच्या जीवनात प्रविष्ट झाले तेव्हापासून निसर्गचक्र बिघडू लागले. लोकसंख्यावाढ झाल्याने निसर्गावर आक्रमण सुरू झाले. नद्यांचे प्रवाह थांबवले गेले, प्रदूषण वाढले, हवा दूषित झाली. जंगलतोड सुरू झाली. एक निसर्गनिर्मित परिसर आपण आपल्या पद्धतीने सजवू लागलो आणि एक काँक्रिटचे जग उभे राहिले. त्याचा परिणाम म्हणून स्वच्छता आणि आरोग्य यामध्ये समस्या निर्माण झाल्या.

माणसाचा जन्म आणि मृत्यू हेदेखील निसर्ग प्रक्रियेचा एक भाग आहे. याचे मूळतत्त्व समजून घेऊन माणसाला हव्यास आणि स्वार्थ सोडावा लागेल नाहीतर त्याचे परिणाम सार्वजनिक पद्धतीने आपल्याला भोगावे लागतील. तंत्रज्ञान आणि विज्ञान यांचा नियंत्रित वापर झाला पाहिजे. निसर्ग आणि पर्यावरण स्वच्छ होण्यासाठी उपयोजक धोरणे राबवली गेली पाहिजेत.

निसर्ग हा सर्व काही देत असतो असे म्हणण्यापेक्षा आपणच निसर्गाचा, प्रकृतीचा एक भाग आहोत, असे समजले पाहिजे. येथे उपलब्ध असलेले सर्व स्त्रोत आणि जीव हे एकमेकांशी जोडले गेले आहेत. फक्त एक देश किंवा समाज विकसित करायचा म्हणून निसर्गाशी खेळ करायचा नाही. त्यावर पर्याय म्हणून नैसर्गिक जीवनपद्धती अवलंबली गेली पाहिजे. ज्यामुळे मानवी विकास हा शाश्वत म्हणता येईल आणि आपल्या शेजारी असणारे पक्षी, प्राणी, नद्या, झाडे, डोंगर, जमीन हे सर्व देखील सुसंगत पद्धतीने सुरळीत होतील.

तुम्हाला निसर्ग मराठी निबंध किंवा निसर्गाचे उपकार ( Nature Essay In Marathi ) निबंध कसा वाटला ? हे नक्की कमेंट करून सांगा…धन्यवाद!

वृक्षतोड एक जागतिक समस्या मराठी निबंध | Deforestation Essay In Marathi |

Deforestation Essay In Marathi

वृक्षतोड ही समस्या मागील काही दशकांपासून जाणवत आहे. त्याचे तोटे सर्वांना माहीतच आहेत. तरीही वाढती लोकसंख्या आणि त्यामुळे निर्माण झालेल्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी वृक्षांना त्यांचे प्राण गमवावे लागत आहेत. अशा वृक्षतोडीचे परिणाम विद्यार्थ्यांना वृक्षतोड या निबंधात लिहावे लागतात. वृक्षतोडीची कारणे आणि संभाव्य तोटे हे या निबंधात स्पष्ट करायचे असतात.

झाडांपासून होणारे फायदे किंवा त्यांचा मानवी जीवनात उपयोग हा मुद्देसूद स्वरूपात लिहायचा असतो. अतिशयोक्ती टाळून अतिशय परखड भाषेत वृक्षतोड ही एक समस्या असल्याचे पटवून द्यायचे असते. चला तर मग पाहूया, कसा लिहायचा वृक्षतोड मराठी निबंध (Deforestation Essay In Marathi).

वृक्षतोड निबंध ! Vrukshtod Marathi Nibandh |

माणसाच्या गरजा वाढत आहेत असे म्हणण्यापेक्षा लोकसंख्या वाढीमुळे एक स्पर्धा निर्माण झाली आहे. अशा स्पर्धेत फक्त स्वार्थ साधला जातो. निसर्गाचा आणि पर्यावरणाचा कोणीही विचार करताना दिसून येत नाही. जेवढ्या औद्योगिक संस्था, शिक्षण संस्था, घरे, इमारती या मागील तीन दशकांत निर्माण झाल्या तेवढ्या यापूर्वी कधीही झाल्या नव्हत्या. त्या सर्वांसाठी लाकडाचा वापर हा कोणत्या ना कोणत्या प्रकारे झालाच. साहजिकच त्यामुळे बेसुमार वृक्षतोड करण्यात आली.

झाडांचा आणि निसर्गाचा संबंध खूप जवळचा आहे. पृथ्वीवर जगण्यासाठी लागणारी हवा आणि पाणी हे झाडांवर अवलंबून आहे. जलचक्र पूर्ण होण्यासाठी जमिनीवर पाऊस पडावा लागतो. पाऊस पडण्यासाठी थंड आणि पर्यावरणयुक्त असा भूभाग आवश्यक असतो. त्यासाठी सदाहरित वृक्षांची गरज भासते. जेवढी वृक्षसंख्या जास्त तेवढा पाऊस जास्त पडतो. आता जर आपणच झाडे तोडली तर पाऊसाचे प्रमाण कमीच होईल.

झाडे देखील श्वसन क्रिया करत असतात ज्यामध्ये ऑक्सिजन बाहेर सोडून कार्बन डायऑक्साइड आत घेतात. माणसासाठी आणि इतर सजीवांना ऑक्सिजन आवश्यक असतो. तसेच सर्व सजीव कार्बन डायऑक्साइड बाहेर सोडतात. म्हणजेच झाडे आणि सजीव हे एकमेकांना प्राण प्रदान करतात असे म्हटले तरी काही चुकीचे ठरणार नाही. तसेच गाड्यांमधून आणि कारखान्यांमधून बाहेर पडणारे विषारी वायू हे देखील झाडेच शोषून घेतात.

वृक्षतोड जर झाली तर आपण आपलेच नुकसान करवून घेत आहोत. परिसरात झाडे नसल्याने उष्णता वाढत आहे. मानवी त्वचेसाठी आणि डोळ्यांसाठी ही उष्णता काही हितावह नाही. तसेच वायू प्रदूषणही झाल्याने आरोग्याच्या समस्या वाढत आहेत. वृक्षतोड थांबवून परिसरात जर झाडांची संख्या वाढवली तर माणसाचे आरोग्य सुधारेल आणि दुष्काळ कधी येणार नाही.

झाडे आपली मुळे जमिनीत खोलवर नेतात. त्यांना पाण्याची गरज भासते. पाऊस पडल्यावर जमिनीत मुरणारे पाणी झाडांची मुळे आपोआप शोषून घेतात. त्यामुळे झाडांची वाढ होते. जमिनीचा कस नियंत्रित राखला जातो. मातीची धूप होत नाही. पण जर वृक्षतोड झाली तर मातीची धूप होऊन जमिनीचा कस संपुष्टात येईल. पर्यावरणाचा समतोल राखला जाणार नाही. प्राणी आणि पक्षी जीवन संपुष्टात येईल.

माणसाकडे विकासाच्या नावाखाली अनेक यंत्रे आहेत ज्याद्वारे कित्येक वर्षे जगलेला वृक्ष एका दिवसात नेस्तनाभुत केला जातो. जंगलच्या जंगल रिते केले जाते. तेथील प्राणी आणि पक्षी स्थलांतर करतात. त्यांची पाण्याची आणि खाण्याची समस्या आणखी एकदा डोके वर काढते. सर्वच्या सर्व वन्यजीवन विस्कळीत होते. एखादी नदी असेल, तिच्या शेजारील वृक्ष जर तोडले तर ती नदी उन्हाळ्यात सुकून जाते.

निसर्गचक्रात एक मोठा अडथळा वृक्षतोडीमुळे निर्माण झालेला आहे. पृथ्वीवर अचानक तापमान खूपच वाढले आहे. वाढत्या तापमानामुळे आणि प्रदूषणामुळे ओझोनचा थर लोप पावत आहे. अशा एक ना अनेक समस्या फक्त वृक्षतोडीशी निगडित आहेत. वृक्षतोड थांबवा. एक आनंदी पर्यावरण स्वतःसाठी आणि समाजासाठी निर्माण करा.

पर्यावरण आणि निसर्ग बचावासाठी अनेक सामाजिक आणि सरकारी संस्था कार्यरत आहेत. त्यांना सढळ हाताने आर्थिक मदत करा. गरज असल्यास श्रमदान करा. वृक्षतोड विरोधात मोहीम राबवा. असंख्य झाडे लावा, त्यांना जगवा. तेव्हाच एक मानवजातीचे उज्ज्वल भविष्य पुढच्या पिढ्यांसाठी आपण निर्माण करू शकतो.

तुम्हाला वृक्षतोड मराठी निबंध ( Deforestation Essay In Marathi ) कसा वाटला ? हे नक्की कमेंट बॉक्स मध्ये लिहून कळवा….

तंत्रज्ञान मराठी निबंध ! Technology Essay In Marathi |

Technology Essay In marathi

आज एकविसाव्या शतकात तंत्रज्ञान जेवढे विकसित झालेले आहे तेवढे यापूर्वी कधीही झाले नव्हते. विज्ञानाचा शोध म्हणजे भौतिक अस्तित्व जाणून घेण्याचा केलेला प्रयत्न! त्यातून ते विज्ञान कसे काय विकसित करू शकतो आणि सोयीस्कररीत्या मानवी जीवनात कसे वापरू शकतो, त्यासाठी केलेला खटाटोप म्हणजे तंत्रज्ञान!

तंत्रज्ञान माहितीसाठी काही वैज्ञानिक संकल्पना आणि मानवी भौतिक विकास कसा झाला याचे ज्ञान असणे आवश्यक आहे. विद्यार्थ्यांनी तंत्रज्ञान निबंध (Technology Essay In Marathi) लिहताना नेहमी अनावश्यक विस्तार टाळावा. मुद्देसूद वाक्यरचना आणि सुसंगत वैज्ञानिक माहितीची मांडणी अपेक्षित आहे.

तंत्रज्ञानाचे फायदे आणि तोटे निबंध ! Technology Marathi Nibandh |

मानवी जीवनाचा आणि उत्क्रांतीचा काळ हा खूप जुना असला तरी मागील शतकात लागलेले काही महत्त्वपूर्ण भौतिक आणि वैज्ञानिक शोध माणसाच्या विकासात कारणीभूत ठरलेले आहेत. मानवी जीवन हे खूप रहस्यमयी आहे. त्यामध्ये विज्ञान हे क्रांतीचे पाऊल म्हणावे लागेल. ते विज्ञान सहजरीत्या वापरण्यासाठी अनेक कौशल्ये आणि तंत्रांचा वापर करण्यात आला.

मानवी भौतिक आयुष्य हे सोयीस्कर बनवण्यासाठी जवळजवळ प्रत्येक क्षेत्रात तंत्रज्ञान विकसित झाले आहे. तंत्रज्ञान हा विज्ञानाचा कार्यभार म्हणता येईल. सर्व वैज्ञानिक नियम आणि दृष्टिकोन हे विविध तांत्रिक पद्धतीने उपयोगात कसे आणता येतील याचा अट्टाहास म्हणजेच आपण त्याला प्रगती समजतो. कोणतेही कार्य आज बसल्या बसल्या पूर्ण होऊ शकते. शारीरिक कष्टाचा कमीत कमी वापर करून माणूस गरजेची सर्व कामे चुटकीसरशी तंत्रज्ञानाच्या साहाय्याने करू लागला आहे.

माणूस अन्न, पाणी, निवारा, वस्त्र याशिवाय जगू शकत नाही. तंत्रज्ञान या सर्व मूळ गरजांत देखील सहभागी होऊ लागले आहे. अन्ननिर्मितीपासून अन्नप्रक्रिया करण्यापर्यंत तंत्रज्ञान वापरले जाऊ लागले आहे. प्रक्रिया करून आज पाणी सहज स्वच्छ स्वरूपात उपलब्ध होत आहे. तसेच नवनवीन प्रकारची घरे व इमारती बांधण्यासाठी देखील तंत्रज्ञान वापरले जात आहे.

सर्व औद्योगिक विकासासाठी तंत्रज्ञानच जबाबदार आहे. वस्तू निर्मिती प्रक्रियेचा वेग वाढत आहे. मोठमोठ्या मशिन्स आणि तांत्रिक चालक क्षमता यामुळे मानवी वापर उद्योगक्षेत्रात कमी होत आहे. संगणक आणि ऑपरेटिंग मशिन्समुळे एका क्लिकवर मोठमोठी अवजड कामे काही सेकंदात शक्य होत आहेत. त्यामुळे तंत्रज्ञान हाताळू शकणारे लोक आज उद्योगक्षेत्रात आवश्यक आहेत.

मोबाईल आणि संगणक वापरामुळे तर पूर्ण जग एका मंचावर आले आहे. विचारांची देवाणघेवाण, वैश्विक समस्या एकत्र येऊन सोडवल्या जाऊ लागल्या आहेत. तंत्रज्ञान वापरामुळे विकासाचे अनेक पर्याय खुले झाले आहेत. व्यवसाय, दळणवळण, शेती, पर्यटन ही सर्व क्षेत्रे तंत्रज्ञानाने विकसित होत आहेत. उड्डाण करून प्रवास करणे, तसेच जलप्रवास, आणि भुप्रवासही एकदम सुखकर झालेला आहे.

तंत्रज्ञानाचे फायदे हे वरवरचे भौतिक आहेत. त्याचा नियंत्रित वापर नसेल तर मात्र निसर्गाला आणि पर्यावरणाला हानी पोहचेल. वाढते प्रदूषण, तांत्रिक ऊर्जेची किरणे आणि त्याचे उत्सर्जन, जलप्रदूषण, वाढते तापमान, या सर्व समस्या
तंत्रज्ञानाची आणि विज्ञानाचीच देन म्हणावी लागेल. वाढत्या तंत्रज्ञानाचा काही अंत आहे का? या प्रश्नाचे उत्तर कोणाजवळच नाही. त्यामुळे मानवी मानसिक आणि शारीरिक स्वास्थ्य मात्र बिघडत आहे.

इलेक्ट्रिकल, इलेक्ट्रॉनिक्स या क्षेत्रांत तर कमालीची प्रगती झाली आहे. सर्व परिसर उर्जामय आणि प्रकाशित झालेला आहे. ऑटोमॅटिक तंत्रज्ञान तर सर्व माणसाची कामे करू शकते. रोबोट आणि यांत्रिक मशिन्स ही त्याची उदाहरणे म्हणता येतील. भयानक आजारांवर उपचाराकरिता देखील वैद्यकीय क्षेत्रात तंत्रज्ञान वापरले जात आहे. माणसाच्या शरीरात घडणारे बदल सहज रेकॉर्ड केले जात आहेत.

माणसाचे जीवन सुखकर करण्याचा प्रयत्न तंत्रज्ञान करत असते परंतु आज तसे पाहायला मिळत नाही. मानवी स्वार्थ आणि गरजा खूप वाढलेल्या आहेत. एक तांत्रिक प्रतिस्पर्धाही निर्माण झाली आहे. ज्यामध्ये मानवी क्षमतांची हेळसांड होत आहे. मानसिक रोगी खूप वाढले आहेत. तंत्रज्ञान हे नियंत्रित आणि नियमाने वापरले गेले तर माणसासाठी फायद्याचे असेल. निसर्गावर तंत्रज्ञान वापरून कुठलेही प्रयोग करणे चुकीचे आहे. त्याचे तात्पुरते फायदे होतील पण भविष्य मात्र अंधकारमय होईल.

तर आजच्या या तांत्रिक आणि वैज्ञानिक युगात बुद्धीच्या पलिकडे जाऊन नैसर्गिक जीवनाचा आणि मानवी अस्तित्वाचा विचार करून भविष्यात पाऊले ठेवावी लागतील. तंत्रज्ञानाचा फायदा आणि तोटा ओळखून आवश्यक असेल तेवढाच वापर करण्याचे नियम असले पाहिजेत. तरच आपण तांत्रिक प्रगती खऱ्या अर्थाने करू शकू.

तुम्हाला तंत्रज्ञान मराठी निबंध ( Technology Essay In Marathi ) कसा वाटला? याबद्दलचा अभिप्राय कमेंट बॉक्स मध्ये लिहून कळवा….

आरोग्य हीच संपत्ती मराठी निबंध | Health is wealth Essay In Marathi |

आरोग्य हीच संपत्ती निबंध

आरोग्याची संकल्पना कशी करता येईल? शरीर आणि मन जर पूर्णपणे स्वस्थ असेल, आणि स्वस्थ असल्याची जाणीवही तुम्हाला नसेल तेव्हाच आरोग्य असते, असे समजा. कारण स्वास्थ्य बिघाड असल्यास आपल्याला सतत शरीराची आठवण होत राहते म्हणून शारीरिक आणि मानसिक स्वास्थ्य येण्यासाठी जे जे करता येईल ते ते करणे आवश्यक आहे.

आरोग्य हीच संपत्ती निबंध ( Health Is Wealth Essay In Marathi ) आरोग्याचे महत्त्व विद्यार्थ्यांना लहान वयातच स्पष्ट होण्यासाठी शालेयदशेत असताना लिहायला लागतो. निबंध लिहताना आरोग्यपूर्ण आयुष्याचे फायदे आणि अनारोग्याचे तोटे स्पष्ट करायचे असतात. चला तर मग पाहूया, कसा लिहाल, सोप्यात सोप्या पद्धतीने आरोग्य हीच संपत्ती हा निबंध !

आरोग्य हीच संपत्ती निबंध | Arogya Hich Sampatti Marathi Nibandh |

आजचा काळ हा स्पर्धेचा काळ म्हणावा लागेल, जिथे सर्वजण एका वेगळ्याच धावपळीत गुंग आहेत. अनेकांचे तर फक्त काम आणि पैसा एवढ्याच दोन गोष्टींकडे लक्ष असते. परंतु त्यासाठी आरोग्याकडे होणारे दुर्लक्ष हे भविष्यात परवडणारे नसते. आपली जबाबदारी म्हणून शरीराकडे कितीसे लक्ष आपण देत असतो याचा विचार केला पाहिजे. आपले आरोग्य आपणच जपले पाहिजे.

आजचे दवाखाने, औषधोपचार, शस्त्रक्रिया ह्या एवढ्या महागड्या आहेत की व्यक्ती नाईलाज म्हणून तो खर्चही सहन करतो. अशातच त्यात जाणारा वेळही खूप असतो. रासायनिक औषधे आपल्याला वरचेवर बरे करतात आणि त्यांचे सेवन जीवनभर करावे लागेल अशी ग्वाही स्वतः डॉक्टरच देतात. म्हणजे एखादी समस्या उद्भवली की कायमचा उपाय करण्यापेक्षा आपण मेडिकल, दवाखाना यांच्याशी बांधले जातो. त्या सर्वांचा असणारा मनःस्तापही मोठा असतो.

अशा सर्व समस्यांवर उपाय म्हणून आरोग्याचे महत्त्व सर्वांनी जाणून घेतले पाहिजे. शारीरिक अवस्था ही नश्वर आहे, स्थायीभाव हा शरीराचा नियम नाही. शरीराची वाढ होणे आणि वृद्ध होऊन मृत्यू होणे हेदेखील सत्यच आहे. त्यामुळे मिळालेल्या वेळेत आपण निरोगी कसे राहू शकतो? याचा संपूर्णतः विचार झाला पाहिजे. या विचारातूनच मग आरोग्य हीच आपली खरी संपत्ती आहे असे जाणवेल.

आरोग्य म्हणजे शारीरिक आणि मानसिक असे दोन्ही पद्धतीचे आरोग्य अभिप्रेत आहे कारण मानसिक स्थिती जर कणखर नसेल तर शरीरावर त्याचे विपरीत परिणाम दिसून येतात. मनात भीती, टेन्शन असेल तर रक्तदाब, डोकेदुखी, हृदय विकार ह्या समस्या उद्भवतात. शरीराची चांगल्या प्रकारे सुव्यवस्था राखायची असेल तर मानसिक आरोग्यही जपले पाहिजे. त्यासाठी आपण योगा, प्राणायाम, मेडिटेशन करू शकतो.

मानसिक आरोग्य सुधारले की तुम्ही आपोआप आनंदी आणि समाधानी राहता. तुमचा विचार करण्याचा आणि जगण्याचा दृष्टिकोन बदलतो. आता मुद्दा राहतो तो म्हणजे शरीर! शरीर हे एक यंत्र आहे. ते सतत चालू राहिले पाहिजे. प्रत्येक अवयव हा कार्यात मग्न असला पाहिजे. हात पाय सतत कामात किंवा व्यायामात उपयोगात आले पाहिजेत. त्या व्यतिरिक्त ताठ बसणे, व्यवस्थित चालणे, एखादा शारीरिक खेळ खेळणे हे शरीरासाठी आरोग्यदायी अशा गोष्टी आहेत.

हाडे, हृदय, रक्त, मज्जा संस्था, पचनसंस्था, मेंदू, इंद्रिये ही सर्व व्यवस्थित निरोगी राहण्यासाठी दिवसातून एकदा तरी घाम येईपर्यंत व्यायाम किंवा शारीरिक कष्ट केले पाहिजेत. शरीरातील विषारी ग्रंथी घामावाटे बाहेर पडतात. त्यामुळे शरीरात कोणताच रोग निर्माण होत नाही. त्याव्यतिरिक्त भरपूर पाणी पिणे, नियंत्रित जेवण करणे आवश्यक आहे. पोटभरून जेवण केल्याने सुस्ती आणि आळस निर्माण होतो. आपल्याला जास्त झोप येते.

वारंवार पोटभरून जेवल्याने मग तशीच सवय लागते. अनावश्यक ग्रंथी शरीरातून बाहेर पडत नाहीत आणि रोगांना आमंत्रण मिळते. कुठल्याच व्यक्तीला आजार झाल्याशिवाय आरोग्याचे महत्त्व कळत नाही. नंतर उपचार घेण्यापेक्षा अगोदरच काळजी घेतलेली बरी! आज कर्करोग, हृदयविकार या समस्या तर खूप लोकांत आढळतात. त्या लोकांचे उपचार आयुष्यभर चाललेले असतात. स्वतःचा भविष्यातील वेळ दवाखान्यात घालवायचा नसेल तर त्यासाठी दिवसभरातून थोडासा तरी व्यायाम आत्तापासून करायला सुरुवात करा.

आपल्याला सुख आणि समाधान मिळवण्यासाठी शरीर तंदुरुस्त असणे ही सर्वात प्राथमिक गरज आहे. त्यासाठी शारीरिक कष्टही गरजेचे आहेत. आज शारीरिक कष्ट कमी झाल्याने लोक नुसते लठ्ठ बनत चालले आहेत. रक्तदाब, मधुमेह या समस्या अशा लोकांत मग सहज आढळतात. मृत्यू तर येणारच आहे पण दवाखान्यात मृत्यू येण्याअगोदर सजग व्हा.

आरोग्यदायी आयुष्यात आनंद तर प्राप्त होतोच शिवाय स्वतःचे छंद आणि आवड जोपासण्यासाठी खूप सारा वेळ मिळतो कारण अशा व्यक्ती आळशी नसतात. साहजिकच सकाळी लवकर उठून कामाला लागतात. रात्रीही लवकर झोपतात. आयुष्यात मिळालेल्या गोष्टी भोगण्यासाठी किंवा वापरण्यासाठी तरी आरोग्य व्यवस्थित असणे आवश्यक आहे. त्यासाठी शारीरिक आरोग्याबरोबर मानसिक आरोग्य सुदृढ करण्यासाठी प्रयत्न करा आणि आनंदी व्हा. तेव्हाच तुम्हाला खऱ्या अर्थाने समजेल, आरोग्य हीच संपत्ती !

तुम्हाला आरोग्य हीच संपत्ती निबंध ( Health Is Wealth Marathi Nibandh ) कसा वाटला? त्याबद्दलचा अभिप्राय कमेंट बॉक्स मध्ये लिहून कळवा…

आत्मनिर्भर भारत मराठी निबंध | Self-reliant India Essay In Marathi |

आत्मनिर्भर भारत मराठी निबंध

आत्मनिर्भर भारत निबंध (Atm nirbhar Bharat Essay In Marathi) लिहताना प्रास्ताविक मुद्दे जसे जाहीर झालेले आहेत आणि भविष्यात या योजनेचे फायदे किंवा तोटे कसे असतील याची फक्त चर्चा करणे अपेक्षित आहे. भारतीय लोकसंख्या पाहता जर प्रत्येक व्यक्ती आत्मनिर्भर झाला तर भारतीय अर्थव्यवस्था ही संपूर्ण जगाला प्रेरणादायी ठरू शकेल असा संदर्भ घेऊन सुरुवात करूया “आत्मनिर्भर भारत” या निबंधाला!

आत्मनिर्भर भारत अभियान निबंध ! Atm Nirbhar Bharat Abhiyan Marathi Nibandh

भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी आत्मनिर्भर भारत या अभियानाची घोषणा केलेली आहे. “आत्मनिर्भर भारत” ही एक मोठी आर्थिक योजना म्हणावी लागेल. “भारताची अर्थव्यवस्था आणखी मजबूत आणि प्रबळ करण्यासाठी सर्व भारतीयांनी स्वावलंबी बनले पाहिजे तरच कोरोना विषाणू विरोधात लढताना आलेल्या आर्थिक संकटाचा सामना आपण करू शकू”, असा विश्वास माननीय नरेंद्र मोदी यांनी दाखवला आहे.

आत्मनिर्भर भारत अभियान माननीय पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी सुरू केले आहे. दिनांक १२ मे २०२० रोजी या अभियानाची घोषणा झालेली आहे. हे अभियान म्हणजे एक आर्थिक योजना आहे ज्याद्वारे प्रत्यके भारतीय नागरिक देशाला समृद्ध बनवण्याच्या दृष्टीने एक पाऊल ठेऊ शकतो. त्या नागरिकास या योजनेअंतर्गत आर्थिक सहाय्य दिले जाईल. या योजनेचे एकूण बजेट तब्बल २० लाख कोटी रुपये एवढे आहे.

आपणा सर्वांना माहितच आहे की कोरोना विषाणूमुळे संपूर्ण देशावर लॉकडाऊनची परिस्थिती ओढवली आहे. ही परिस्थिती भयावह असली तरी यातून आपण संधी शोधून काढू शकतो. प्रत्येक व्यक्ती या समस्येतून स्वतः बाहेर पडू शकतो. स्वतःजवळ असलेल्या कलेतून आणि कौशल्यातून रोजगार निर्मिती करून प्रत्येक भारतीय स्वतः एक जबाबदार व्यक्ती तर बनुच शकतो शिवाय देशही प्रगतीपथावर नेऊ शकतो. संपूर्ण देशात उद्योग चळवळ उभी करून देशाची आर्थिक संपन्नता आपण वाढवू शकतो.

देशातील लघु उद्योग, मध्यम उद्योग यांना चालना देण्यासाठी नरेंद्र मोदींनी हे पॅकेज देशासमोर सादर केले आहे. तसेच शेती, शिक्षण आणि अन्य मोठे उद्योग यांनाही चालना मिळू शकेल अशीही उपाययोजना या अभियानात आहे. कोरोना संसर्गात सर्वात जास्त फटका बसला ते म्हणजे शेतकरी, मजूर, आणि कामगार! या सर्व घटकांना पुन्हा एकदा उभारी देण्याचे काम हे अभियान नक्कीच करेल.

समृद्ध भारत तेव्हाच होऊ शकेल जेव्हा प्रत्येक भारतीय म्हणजे १३० कोटी लोकसंख्या ही आत्मनिर्भर बनेल. कोरोना विषाणूच्या संकटात संपूर्ण जगासहित भारत देशही अडकला आहे. त्याची पर्वा न करता स्वतःच्या क्षमतांचा सुरक्षित पद्धतीने वापर करून देशाला एका वेगळ्या उंचीवर नेण्याचे काम सर्व नागरिक करू शकतात. या योजनेत सर्व क्षेत्रे समाविष्ट केली जातील ज्यांचा हातभार देश विकासासाठी आत्तापर्यंत लागला आहे आणि भविष्यातही लागेल.

या योजनेचा लाभ घेऊन सर्व भारतीय नागरिक स्वतःच्या कुटुंबासाठी आर्थिक पाठबळ बनू शकतील. या योजनेअंतर्गत सर्व लाभार्थी हे आर्थिक स्वरूपाच्या मदतीसाठी योग्य ठरतील. केंद्र सरकारतर्फे त्यांना सर्वात मोठी आर्थिक मदत केली जाईल. भारत स्वावलंबी बनेलच यात शंकाच नाही परंतु यानंतरच्या काळात ही संकटाची परिस्थिती म्हणजे एक संधी मानली गेली पाहिजे. भारतीय केंद्र सरकार प्रत्येक व्यक्तीच्या मदतीला धावून येईलच फक्त तो व्यक्ती स्वावलंबी बनण्याच्या संकल्पाने भारून गेलेला असला पाहिजे.

तुम्हाला आत्मनिर्भर भारत मराठी निबंध (AtmNirbhar Bharat Abhiyan Essay in Marathi) कसा वाटला ? हे आम्हाला कमेंट बॉक्समध्ये लिहून कळवा…

Integrity Essay In Marathi | अखंडता जगण्याचा मार्ग मराठी निबंध |

Integrity Essay In marathi

अखंडता हा जगण्याचा उत्तम मार्ग आहे, याची प्रचिती येण्यासाठी प्रत्येकाने त्या दिशेने प्रयत्न करणे गरजेचे आहे. अखंडता ही संकल्पना अनुभवात आली तरच आपण व्यवस्थित जगू शकतो नाहीतर एक प्रकारचा कलह आणि मानसिक संघर्ष आयुष्यभर चालू असतो. ही अखंडता कशी काय जीवनात उतरू शकते किंवा अनुभवात येऊ शकते याची चर्चा आपण “अखंडता – एक जगण्याचा मार्ग” (Integrity Essay In Marathi) या निबंधात करणार आहोत.

विद्यार्थ्यांना या विषयाची माहिती असणे खूप गरजेचे आहे त्याशिवाय हा निबंध पूर्ण करणे अशक्य आहे. अतिशयोक्ती आणि भावपूर्ण विस्तार न करता योग्य आणि मुद्देसूद वाक्य रचना येथे अपेक्षित आहे. हा विषय थोडा आंतरिक आणि मानसिक संरचनेचा असल्याने जगण्याची थोडी वेगळी दृष्टी येथे स्पष्ट करणे गरजेचे असते. चला तर मग पाहुयात कसा लिहायचा, “अखंडता – एक जगण्याचा मार्ग” हा निबंध !

अखंडता – एक जगण्याचा मार्ग निबंध ! Integrity A Way Of Life Marathi Nibandh |

आपण जे पाहतो त्यामध्ये आपल्याला दोन असल्याची जाणीव होत राहते. आपण स्वतः आपल्याला दुसऱ्यापासून वेगळे मानत राहतो. तेथेच खरी चूक होते. आपल्याला आयुष्यात मिळणारे यश आणि अपयश याची व्याख्या आपण कशा पद्धतीने करू शकतो याचा विचार आपल्याला करता आला पाहिजे. सर्व समाज जर एका कारणामुळे सुखी होत असेल तर ते कारण यशासाठी पुरेसे आहे. याउलट एकटा व्यक्ती ज्या कारणांनी सुखी होतो ती कारणे जर समाजाला घातक ठरणारी असतील तर असा व्यक्ती अपयशी मानला जातो.

स्वतःचा विचार करणे आणि भौतिक सुखासाठी प्रयत्नशील राहणे हे मनुष्याच्या स्वभावात आहे. परंतु ते सुख दुसऱ्यांना त्रास देऊन प्राप्त होत असेल तर असे जीवन हे दुःखमय होतेच. यावर पर्याय म्हणून असा निष्कर्ष दिला जातो की दुसऱ्याचे भले करा. परंतु दुसऱ्यांचे भले करण्याच्या नादात मग आपण दुःखी होतो. या दोन्ही विपरीत परिस्थितीवर एकच पर्याय आहे तो म्हणजे अखंडता!

अखंडता म्हणजे काय? अखंडता कशी काय साधली जाऊ शकते? याचा विचार करताना जीवनात कुठल्या प्रकारचे सुख तुम्हाला अपेक्षित आहे हे तुम्हाला माहीत असले पाहिजे. तुम्ही सुख म्हणजे स्वार्थाच्या पाठीमागे तर लागला नाही ना? हे देखील लक्षात ठेवा. सुख आणि समाधान हे सर्वांच्या भल्यात समाविष्ट आहे असे कळल्यावर जी दृष्टी प्राप्त करण्याचा प्रयत्न केला जातो ती दृष्टी म्हणजे अखंडता!

तुम्ही जे काही पाहता त्याला स्वतःपासून भिन्न समजता, त्यामुळे जे काही कर्म तुमच्याकडून केले जाते ते दुसऱ्यासाठी एकप्रकारे हिंसाच ठरते. अशी हिंसा ही व्यक्त स्वरूपात नसते पण तिचे दूरगामी परिणाम हे मात्र त्रासदायक ठरतात. असेच सर्व समाज आणि सर्व लोकांबद्दल देखील आहे. मी म्हणजेच सर्व समाज आणि समाज म्हणजेच मी, अशी एकनिष्ठ वृत्ती आणि दृष्टी ज्याला प्राप्त होते तो खऱ्या अर्थाने अखंडतेचे महत्त्व जाणतो.

आपला स्वभाव हा खंडित स्वरूपाचा असेल तर स्वतःमध्ये भ्रष्टाचार निर्माण होतो. सर्वांना तोडून अहंकारी वृत्ती वाढीस लागते. मग मी म्हणजे महान आणि बाकीचे सर्वजण तुच्छ अशी भावना देखील निर्माण होते. असा व्यक्ती संवेदनशील नसतो. त्यामुळे निसर्गाची, कुटुंबाची आणि पर्यायाने समाजाची हानीच त्याच्या हातून घडते. तो व्यक्ती काही चांगले काम करायला गेला तरी त्याचा परिणाम हा मात्र दुःख देणारा असतो.

अखंडितपणा ही जर जीवनाची वृत्ती नसेल तर मग आपला स्वभाव हा दुसऱ्या कारणांवर सोपवला जातो आणि स्वतःचा स्वार्थ साधला जातो. उदाहरण म्हणून घ्या, जेव्हा आपण मांस खातो तेव्हा कोणाचा तरी आपल्या अन्नासाठी जीव गेलेला आहे याची जाणीव आपल्याला होते का? एखादे झाड कापल्यावर त्याचा जीव आपण घेत आहोत असे आपल्याला कळते का? समाजाचा विकास आणि प्रगती अशी नावे देऊन आपण निसर्गाचे प्रदूषण आणि हानी करत असतो याची जाणीव आपल्याला असते का? या सर्वांची जाणिव फक्त संवेदनशील मनाला होत असते. असे मन हे अखंडित दृष्टी ठेवून जगू शकते.

भौतिक विकास हा तर संपूर्णतः निसर्गाचा नाश करूनच झालेला आहे. विज्ञानाच्या आणि शांततेच्या नावाखाली आज अणुबॉम्ब, शस्त्रे तयार केली जात आहेत. युद्धे केली जातात. एक देश दुसऱ्या देशाचा शत्रू मानून आक्रमण केली जातात. लोकांचे प्राण घेतले जातात. हे सर्व काय आहे? ही फक्त खंडित वृत्तीमुळे तयार झालेली विकृत मानसिकता आहे. सर्व प्रकारची हिंसा आणि दुष्कृत्ये टाळायची असतील तर आपल्याला अखंडता विकसित केली पाहिजे.

अखंडता विकसित करण्यासाठी सकारात्मक ऊर्जेचा संचार सर्व लोकांत झाला पाहिजे. लहानपणापासून कुठलाही व्यक्ती वेगळा म्हणून अहंकारात जगता कामा नये. तसे शिक्षण त्याला देणे अपेक्षित आहे. ध्यान, आनंद, समाधान अशा उदात्त गोष्टी त्यासाठी मनुष्यात घडवून आणणे गरजेचे आहे. निष्काम कर्म आणि दुसऱ्या जीवाचा आदर हा मनुष्याचा सहज स्वभाव बनला पाहिजे.

तुम्हाला अखंडता मराठी निबंध ( Integrity Essay In Marathi ) कसा वाटला? याबद्दलचा अभिप्राय कमेंट बॉक्समध्ये लिहून कळवा….

रस्ता सुरक्षा मराठी निबंध | Road Safety Essay In Marathi |

Road Safety Marathi Nibandh

रस्ता सुरक्षा ( Road safety ) हा प्रश्न मागील दोन दशकांत सतावू लागला आहे. रस्ता सुरक्षा आणि मानवी जीवन याचा विचार आता सुरू झाला आहे. एका चुकीमुळे किती मोठे नुकसान होऊ शकते परिणामी लोकांना त्यांचे प्राणही गमवावे लागत आहेत. रस्ता सुरक्षेचा मुद्दा हा व्यक्ती, प्राणी, वृक्ष या सर्वांची सुरक्षा असाच घेतला पाहिजे.

लोक रस्त्यावरून चालत प्रवास करत असतात. त्यांना जी कसरत करावी लागते, त्याचा काही हिशोब नाही. आज गर्दीतून प्रवास करताना सर्वजण घाईत असतात त्यामुळे रस्ता सुरक्षा हा मुद्दा विद्यार्थ्यांना लवकरात लवकर समजणे आवश्यक आहे. त्यामुळे रस्ता सुरक्षा निबंध ( Road Safety Essay In Marathi ) त्यांना शाळेत असताना लिहायला लावतात. हा निबंध मुद्देसूद असणे अपेक्षित आहे.

रस्ता सुरक्षा निबंध | Road Safety Marathi Nibandh |

आजची वाढलेली लोकसंख्या आणि त्यामुळे जगण्याची वाढलेली स्पर्धा ही जीवघेणी ठरत आहे. गरजेपुरती धावपळ आवश्यक आहे परंतु हव्यास आणि लोभासाठी माणूस स्वतःचे प्राण देखील गमावण्यास तयार होत आहे. त्यामध्ये रस्ता सुरक्षा किती महत्त्वाची आहे हा मुद्दा समोर येत आहे. वाढती वाहने आणि प्रदूषण, नको असलेली गर्दी, सर्वांचा एकत्र निवास या गोष्टी अक्षरशः माणसाचा दम काढत आहेत.

सर्व कामकाज आणि उद्योग हे शहरात वाढत आहेत त्याप्रमाणे तेथील लोकसंख्याही दिवसेंदिवस वाढत आहे. गावाकडील लोक देखील शहरात स्थलांतरित होत आहेत. दळणवळण आणि प्रवासासाठी वाहनांची संख्या वाढली आहे. रस्त्यावरून फिरणे कठीण होऊन बसले आहे. रोज एक तरी बातमी अशी ऐकू येते की रस्त्यावरून चालताना एक व्यक्ती अपघाताने दगावला!

रस्त्यावरून चालणे अवघड झाले आहे. माणूस जवळचे अंतर असले तरी गाडीनेच फिरणे पसंत करतो. त्यामुळे गर्दी मात्र रस्त्यावर झालेली दिसते. मग रस्त्यावरून चालणाऱ्या माणसांना त्याचा त्रास होणारच की! रस्त्यावर वाहनांची सुरक्षासुद्धा त्यामुळे धोक्यात येऊ लागली आहे. व्यवस्थित आणि सुरक्षित रस्ता असताना देखील अपघात होतात तर रस्ता खराब असेल तर किती अपघात होत असतील, याचा अंदाज आपण लावू शकतो.

आता प्रत्यके राज्य किंवा देशाचे सरकार काही अधिनियम लागू करत असते. ज्यांचा प्रत्येक व्यक्तीने अवलंब करणे आवश्यक आहे. व्यक्तीचा संबंध जेव्हा प्रवासाशी येतो तेव्हा, वाहन जर खाजगी असेल तर ते नियम पाळले गेले पाहिजेत. रस्त्यावर सिग्नल असतात त्यानुसार प्रवास करणे, स्टॉप सिग्नल आल्यावर थांबणे, कमी वेगात गाडी चालवणे, हॉर्नचा वापर गरजेनुसार करणे, पायी चालणाऱ्या व्यक्तींना त्रास होईल असे काहीही न करणे, ही सर्व कर्तव्ये आणि नियम खाजगी वाहन असणाऱ्यांनी पाळले पाहिजेत.

रस्ता सुरक्षा म्हणजे कोणाच्याही जीवावर बेतले जाऊ नये, याचसाठी केलेल्या उपाययोजना! ट्रॅफिक पोलिस ही यंत्रणा त्यामुळेच उदयास आली. ठिकठिकाणी जर पोलिस असतील तर लोक व्यवस्थित रस्ता आणि वाहन नियम पाळतील नाहीतर लोकांना आर्थिक दंड भरावा लागेल. नियम तोडणे हे जर कोणाच्या जीवावर बेतले असेल तर वाहन मालकाला कारावासाची देखील शिक्षा होऊ शकते.

ट्रॅफिकचे नियम हे सर्वांना माहीत पाहिजेत तरच आपण व्यवस्थितरित्या सुरक्षित वाहन चालवू शकतो. आज तुम्ही मोबाईलवर देखील सर्व रस्ता सुरक्षा नियम वाचू शकता. कुठलेही वाहन असले की त्याची कागदपत्रे, चालक परवाना, इन्शुरन्स असणे आवश्यक आहे. यदाकदाचित जर अपघात झाला तर तुमचे जास्त आर्थिक नुकसान तरी होऊ नये. लहान किंवा किशोरवयीन मुलांनी ट्रॅफिकमध्ये गाडी चालवू नये. चालक परवाना मिळाल्यानंतरच वाहन चालवण्यासाठी घ्यावे नाहीतर स्वतःबरोबर इतर व्यक्तींचा जीव देखील तुम्ही धोक्यात घालू शकता.

ट्रॅफिक पोलिस आणि सरकार हे गर्दीच्या विविध नियमांचे फलक लावत असते. ते फलक आणि त्यावरचे नियम, सूचना या समजल्या पाहिजेत. वाहन योग्य गतीने चालवणे आणि मर्यादेपेक्षा जास्त प्रवासी न घेणे हे चालकाचे कर्तव्य आहे. रस्ता सुरक्षा त्यामुळे धोक्यात येऊ शकते. शाळा, मंदिरे, वाचनालये, बागा, जेथे गर्दी जास्त असते अशा ठिकाणी सर्व बाजूंनी बघून, सर्वांची काळजी घेऊन वाहन चालवणे अपेक्षित असते. जर चुकून अपघात झालाच तर त्वरित पोलिसांना कळवावे.

रस्ता सुरक्षा ही कोणा एकाची जबाबदारी नाही तर सर्व नागरिकांचे ते कर्तव्य आहे. काळजी जर घेतली नाही तर शारीरिक हानी आणि आर्थिक नुकसान होत असते याचा विचार करावा. सरकार किंवा पोलिस हे सर्व नियम लागू करू शकतात पण ते पाळण्याची नैतिक जबाबदारी आपलीच असते. त्यामुळे सुरक्षित वाहन चालवा, व्यवस्थित रस्ता पार करा, आणि सर्व रस्ता सुरक्षेचे नियम पाळा. असे केल्याने स्वतःबरोबर दुसऱ्याचेही प्राण तुम्ही वाचवत असता.

तुम्हाला रस्ता सुरक्षा मराठी निबंध ( Road Safety Essay In Marathi ) कसा वाटला? याबद्दलचा अभिप्राय कमेंट बॉक्स मध्ये लिहून कळवा…